PRZEKAŹNIKI

Przekaźniki służą do sterowania pracą obwodów elektrycznych. Mogą załączać lub wyłączać urządzenia po otrzymaniu określonego sygnału, upływie ustawionego czasu albo po zmianie kontrolowanego parametru – zależnie od rodzaju przekaźnika.

Stosuje się je w instalacjach domowych, rozdzielnicach, układach automatyki i sterowania. Mogą współpracować m.in. z oświetleniem, ogrzewaniem, wentylacją, silnikami, roletami czy innymi urządzeniami elektrycznymi.

Nie każdy przekaźnik działa tak samo

Pod nazwą „przekaźnik” kryje się wiele urządzeń o różnych zadaniach.

Przekaźniki czasowe wykonują określone działanie po ustawionym czasie. Bistabilne i impulsowe pozwalają zmieniać stan obwodu kolejnymi impulsami sterującymi. Przekaźniki priorytetowe pomagają kontrolować obciążenie instalacji, a napięciowe reagują na określone wartości napięcia.

Do tej grupy należą również urządzenia monitorujące zasilanie, sterowniki rolet, automaty schodowe czy przekaźniki umożliwiające zdalne sterowanie.

Dlatego przed zakupem warto zacząć nie od liczby amperów, lecz od prostego pytania: co przekaźnik ma zrobić w danym układzie?

Cewka i styki – co oznaczają te parametry?

W klasycznym przekaźniku elektromagnetycznym sygnał podany na cewkę powoduje zmianę położenia styków. Dzięki temu obwód sterujący może wpływać na pracę innego obwodu elektrycznego.

Napięcie cewki, np. 24 V lub 230 V, określa warunki sterowania przekaźnikiem. Obciążalność styków mówi natomiast, jaki prąd może być przez nie przełączany. To dwa różne parametry i oba trzeba sprawdzić przed montażem.

W bardziej rozbudowanych przekaźnikach sposób działania może być dodatkowo uzależniony od czasu, napięcia, prądu lub innych monitorowanych warunków.

Przekaźnik czy stycznik?

Oba urządzenia służą do sterowania obwodem, ale nie zawsze można stosować je zamiennie. Przekaźniki często wykorzystuje się w układach sterowania i automatyki, natomiast styczniki są przeznaczone również do częstego przełączania większych obciążeń.

Decydują jednak parametry konkretnego urządzenia i rodzaj odbiornika. Sam prąd znamionowy nie daje jeszcze pełnej odpowiedzi, czy dany aparat nadaje się do określonego zastosowania.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze?

Najpierw określ funkcję, jaką urządzenie ma pełnić. Następnie sprawdź napięcie zasilania lub cewki, liczbę i rodzaj styków, ich obciążalność, zakres regulacji oraz sposób montażu.

Przy odbiornikach takich jak silniki, źródła światła czy urządzenia o dużym prądzie rozruchowym warto dodatkowo sprawdzić dopuszczalny rodzaj obciążenia. Przekaźnik, który bez problemu przełącza obciążenie rezystancyjne, nie musi mieć takich samych możliwości przy każdym innym odbiorniku.

Dobrze dobrany przekaźnik ma przede wszystkim wykonać konkretną funkcję w układzie – w odpowiednim momencie, przy właściwym napięciu i bez przeciążania swoich styków.